Jak przejść na estoński CIT? 10 kroków: ZAW-RD, OSW-RD, CIT/KW i CIT-8E

Wejście na estoński CIT — od czego zacząć

Przejście spółki na estoński CIT (ryczałt od dochodów spółek) to nie tylko jeden formularz. To kilka czynności formalnych i księgowych, które trzeba wykonać w określonych terminach. Błąd w jednej z nich — np. podpis niewłaściwej osoby na ZAW-RD — może sprawić, że spółka w ogóle nie wejdzie w ryczałt. Poniżej lista kroków, z której korzystam przy wdrożeniach u klientów.

Krok 1. Formularz ZAW-RD — zawiadomienie o wyborze ryczałtu

ZAW-RD składa się do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla siedziby spółki, do końca pierwszego miesiąca pierwszego roku podatkowego, w którym spółka ma być opodatkowana ryczałtem.

• Formularz podpisuje osoba uprawniona do reprezentacji spółki zgodnie z KRS albo pełnomocnik na podstawie PPS-1 / PPO-1.
• Upoważnienie UPL-1 nie wystarcza — księgowa składająca deklaracje na UPL-1 nie może skutecznie podpisać ZAW-RD.

Krok 2. Formularz OSW-RD — informacja o udziałach

OSW-RD zawiera informacje o podmiotach, w których spółka posiada bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 5% udziałów w kapitale, ogółu praw i obowiązków, tytułów uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym lub instytucji wspólnego inwestowania albo innych praw majątkowych związanych z prawem do świadczenia jako założyciel (fundator) lub beneficjent fundacji, trustu lub innego podmiotu o charakterze powierniczym.

Krok 3. Zamknięcie ksiąg i sprawozdanie finansowe

Księgi rachunkowe zamyka się na ostatni dzień poprzedniego roku obrotowego i sporządza sprawozdanie finansowe, podpisane elektronicznie przez osobę prowadzącą księgi i wszystkich członków zarządu. Sprawozdania sporządzonego w trakcie roku nie zatwierdza się i nie składa do KRS.

Krok 4. Otwarcie ksiąg na nowy rok

Księgi otwiera się na pierwszy dzień nowego roku obrotowego.

Krok 5. Wyodrębnienie zysków i strat z lat ubiegłych

W kapitale własnym (na kontach analitycznych kapitału zapasowego/rezerwowego i wyniku finansowego) wyodrębnia się zyski wypracowane przed pierwszym rokiem ryczałtu oraz kwoty niepokrytych strat z lat ubiegłych.

Krok 6. Konta analityczne i pozabilansowe dla ryczałtu

W planie kont tworzy się konta do bieżącego księgowania i monitorowania kategorii podatkowych ryczałtu:

• ukrytych zysków (art. 28m ust. 3 ustawy o CIT),
• wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą,
• amortyzacji i kosztów eksploatacji samochodów osobowych używanych w trybie mieszanym (podział 50% / 50%),
• nieujawnionych operacji gospodarczych.

Krok 7. Zeznanie CIT-8 za rok poprzedni

Roczne zeznanie CIT-8 za ostatni rok klasycznego CIT składa się do końca 3. miesiąca nowego roku podatkowego.

Krok 8. Korekta wstępna — załącznik CIT/KW

W załączniku CIT/KW do CIT-8 wykazuje się różnice przejściowe między wynikiem podatkowym a bilansowym, m.in.:

• przychody zarachowane bilansowo w latach poprzednich, a nieuznane dotąd za przychód podatkowy (np. naliczone, nieotrzymane odsetki, dodatnie różnice kursowe z wyceny bilansowej),
• koszty ujęte w wyniku bilansowym lat ubiegłych, które nie były jeszcze kosztem podatkowym (np. niewypłacone wynagrodzenia, nieopłacone składki ZUS, rezerwy na świadczenia pracownicze, odpisy aktualizujące należności, nadwyżka amortyzacji bilansowej nad podatkową),
• dochód z przekształcenia — jeśli spółka powstała z przekształcenia JDG lub spółki osobowej w pierwszym roku ryczałtu (nadwyżka wartości rynkowej składników majątku nad ich wartością podatkową), opodatkowany stawką 19%.

Jeśli korekta wstępna wykaże dochód, podatek 19% jest jedynie wykazywany w CIT-8. Obowiązek zapłaty powstaje dopiero po zakończeniu ryczałtu, a po stosowaniu estońskiego CIT przez pełne 4 lata podatkowe zobowiązanie całkowicie wygasa. Nie dotyczy to dochodu z przekształcenia.

Krok 9. Comiesięczny ryczałt — do 20. dnia miesiąca

Do 20. dnia każdego miesiąca oblicza się i wpłaca ryczałt od ukrytych zysków oraz wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą, wypłaconych lub poniesionych w poprzednim miesiącu.

Krok 10. Roczna deklaracja CIT-8E

Do końca 3. miesiąca po zakończeniu roku podatkowego składa się deklarację CIT-8E i wpłaca ewentualny ryczałt od dochodu z tytułu podzielonego zysku.

Wdrożenie z doradcą podatkowym

Przy wejściu na estoński CIT przygotowuję i weryfikuję formularze ZAW-RD i OSW-RD, wspólnie z księgowością ustawiam plan kont i przeprowadzam korektę wstępną CIT/KW. Konsultacje prowadzę w Łodzi i online. Więcej o tym, kiedy ryczałt się opłaca, przeczytasz we wpisie „Estoński CIT w praktyce” w Bazie wiedzy.