PIT · Ulga mieszkaniowa
Ulga mieszkaniowa a kilka nieruchomości: czy można realizować własne cele mieszkaniowe w więcej niż jednym lokalu?
Czy pieniądze ze sprzedaży nieruchomości można wydać na zakup dwóch mieszkań i nadal skorzystać ze zwolnienia z PIT? Co mówią NSA, WSA i Dyrektor KIS o posiadaniu kilku lokali, mieszkaniu dla dzieci i czasowym najmie.
Autor: Szymon Krawczyk, doradca podatkowy · aktualizacja 19.11.2026
Sprzedajesz mieszkanie przed upływem 5 lat i chcesz uniknąć 19% podatku, przeznaczając pieniądze na własne cele mieszkaniowe. Co jednak, jeśli masz już inne mieszkanie albo chcesz kupić dwa lokale? Przepisy nie dają tu prostej odpowiedzi – rozstrzyga ją orzecznictwo.
Co mówi przepis?
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT zwolniony jest dochód ze sprzedaży nieruchomości w takiej części, w jakiej przychód został wydany na własne cele mieszkaniowe – od dnia sprzedaży, nie później niż w ciągu 3 lat od końca roku, w którym do niej doszło. Udokumentowane wydatki uwzględnia się do wysokości przychodu.
Do takich wydatków art. 21 ust. 25 pkt 1 zalicza m.in.:
- nabycie domu, jego części lub udziału, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w nim – wraz z gruntem,
- nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu lub prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni,
- nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego (także z rozpoczętą budową) lub gruntu, który w tym okresie zmieni przeznaczenie na budowlany,
– położonych w Polsce, innym państwie UE, EOG lub w Szwajcarii.
Ustawa nie mówi nic o liczbie nieruchomości. Nie wymaga też, by podatnik nie miał innego mieszkania.
Liczba lokali nie jest ograniczona – stanowisko sądów
W orzecznictwie od lat dominuje pogląd, że ustawodawca nie limituje liczby nieruchomości, w których podatnik realizuje własne cele mieszkaniowe. NSA w wyroku z 29 stycznia 2020 r. (II FSK 663/18) stwierdził:
„Nie budzi wątpliwości (…), że ustawodawca w żaden sposób nie limituje ilości nieruchomości, które podatnik może nabyć dla realizacji własnych celów mieszkaniowych. Jednak to, czy podatnik w drodze nabytych nieruchomości realizuje bądź zamierzał realizować własne cele mieszkaniowe, czy też jego działania wypełniają znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, wymaga indywidualnej oceny w konkretnym stanie faktycznym.”
Podobnie NSA w wyrokach z 4 września 2018 r. (II FSK 256/18) i 17 maja 2017 r. (II FSK 1053/15).
Kiedy kilka lokali to nadal „własny” cel? (WSA w Warszawie, III SA/Wa 650/16)
WSA w Warszawie w wyroku z 15 lutego 2017 r. wskazał, że ulgi nie wyklucza ani zakup kilku lokali, ani to, że podatnik mieszka już w innym. Sąd podał praktyczne przykłady:
- dwa mieszkania w dwóch miejscowościach – w jednej podatnik pracuje, w drugiej koncentruje się jego życie rodzinne – cel mieszkaniowy jest realizowany w obu,
- dwa sąsiednie lokale, które mogą zostać połączone – również mieszczą się w uldze,
- mieszkanie kupione dla dzieci – nie korzysta z ulgi. Podatnik realizuje wtedy cel mieszkaniowy innej osoby, a stopień pokrewieństwa nie ma znaczenia.
Stanowisko Dyrektora KIS
Organy podatkowe potwierdzają tę linię w interpretacjach indywidualnych:
- 17 maja 2023 r. (0115-KDIT3.4011.256.2023.1.DP) – zakup lokalu, w którym podatnik będzie mieszkał, uprawnia do zwolnienia, mimo że jest on właścicielem innych nieruchomości mieszkalnych,
- 20 kwietnia 2023 r. (0115-KDIT2.4011.85.2023.2.KC) – zakup dwóch mieszkań w tej samej miejscowości spełnia kryterium własnych celów mieszkaniowych. Podatniczka mieszkała w mniejszym, przeprowadziła się do większego po remoncie, a mniejsze czasowo wynajęła – do czasu, gdy znów będzie z niego korzystać (m.in. w czasie opieki nad chorym ojcem). Czasowy najem nie odebrał jej prawa do ulgi.
Na co uważać?
- Rzeczywiste zamieszkiwanie – liczą się fakty: meldunek, rachunki, miejsce pracy, życie rodzinne. Deklaracja to za mało.
- Granica działalności gospodarczej – powtarzalne zakupy, szybka odsprzedaż lub stały najem mogą zostać uznane za inwestycję, a nie cel mieszkaniowy.
- Najem tylko czasowy i uzasadniony – trwały wynajem od początku przekreśla ulgę.
- Lokal dla dziecka lub rodziców – nie jest własnym celem mieszkaniowym.
Każda sytuacja wymaga oceny w konkretnym stanie faktycznym. Przy zakupie więcej niż jednego lokalu warto rozważyć wniosek o interpretację indywidualną – daje ochronę przed zakwestionowaniem ulgi przez urząd.
Pytania i odpowiedzi
Czy mogę skorzystać z ulgi mieszkaniowej, jeśli mam już inne mieszkanie?+
Tak. Ustawa nie wymaga braku innego lokalu. Dyrektor KIS (17.05.2023, 0115-KDIT3.4011.256.2023.1.DP) potwierdził prawo do zwolnienia mimo posiadania innych nieruchomości mieszkalnych – ważne, by w nowym lokalu rzeczywiście mieszkać.
Czy pieniądze ze sprzedaży mogę wydać na dwa mieszkania?+
Tak, przepisy nie ograniczają liczby nieruchomości (NSA, II FSK 663/18). Trzeba jednak wykazać, że w obu realizujesz własne potrzeby mieszkaniowe, np. mieszkanie w mieście pracy i w miejscu życia rodzinnego.
Czy zakup mieszkania dla dziecka korzysta ze zwolnienia?+
Nie. WSA w Warszawie (III SA/Wa 650/16) wskazał, że to cel mieszkaniowy innej osoby, niezależnie od pokrewieństwa.
Czy wynajem jednego z mieszkań odbiera prawo do ulgi?+
Nie zawsze. Czasowy najem lokalu, w którym wcześniej się mieszkało i do którego się wróci, nie wyklucza ulgi (interpretacja z 20.04.2023, 0115-KDIT2.4011.85.2023.2.KC). Zakup od początku pod wynajem – wyklucza.
Źródła i oficjalne serwisy
Opis ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej w Twojej sprawie. Szczegóły klientów zostały zanonimizowane.
