Wypłaty z fundacji rodzinnej a podatki — ile CIT i PIT płaci fundacja i beneficjent?

Fundacja rodzinna daje dużą swobodę w pomnażaniu majątku, ale prędzej czy później pojawia się pytanie: ile podatku zapłacimy, gdy pieniądze lub majątek trafią do rodziny? Poniżej wyjaśniamy, jak opodatkowane są wypłaty (świadczenia) z fundacji rodzinnej — zarówno po stronie fundacji, jak i beneficjenta.

Zasada ogólna: podatek odroczony do momentu wypłaty

Fundacja rodzinna co do zasady nie płaci CIT od bieżących dochodów z dozwolonej działalności (np. dywidend, odsetek, sprzedaży udziałów, większości najmu). Majątek może więc rosnąć bez bieżącego opodatkowania. Podatek pojawia się dopiero wtedy, gdy fundacja przekazuje świadczenie beneficjentowi — w pieniądzu albo w naturze.

Podatek po stronie fundacji — 15% CIT

• Od każdego świadczenia na rzecz beneficjenta (a także od mienia przekazanego w związku z rozwiązaniem fundacji) fundacja płaci 15% CIT.
• Podatek trzeba wpłacić do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym świadczenie zostało wypłacone lub udostępnione.
• Podatek obciąża fundację — beneficjent otrzymuje kwotę ustaloną w uchwale lub statucie.

Podatek po stronie beneficjenta — 0%, 10% lub 15% PIT

Wysokość PIT zależy od tego, kim beneficjent jest dla fundatora:

• 0% PIT (zwolnienie) — fundator oraz osoby z tzw. grupy zerowej: małżonek, zstępni (dzieci, wnuki), wstępni (rodzice, dziadkowie), pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha. W tym przypadku łączne obciążenie to tylko 15% CIT po stronie fundacji.
• 10% PIT — dalsza rodzina z I i II grupy podatkowej, np. zięć, synowa, teściowie, dzieci rodzeństwa, rodzeństwo rodziców.
• 15% PIT — pozostałe osoby, w tym osoby niespokrewnione. Łącznie: 15% CIT fundacji + 15% PIT beneficjenta.

Przykład: fundacja wypłaca córce fundatora 100 000 zł. Fundacja płaci 15 000 zł CIT, córka nie płaci PIT. Gdyby ta sama kwota trafiła do osoby spoza rodziny, doszłoby jeszcze 15 000 zł PIT.

Pułapka: proporcja mienia wniesionego przez fundatorów

Zwolnienie z PIT ocenia się w relacji do fundatora, który wniósł majątek. Gdy fundację zakłada kilku fundatorów (np. dwóch braci albo małżonkowie z majątku wspólnego i odrębnego), zwolnienie przysługuje w części odpowiadającej mieniu wniesionemu przez fundatora, z którym beneficjent jest w grupie zerowej.

Przykład: bracia wnieśli po 50% majątku. Syn jednego z nich jest dla swojego ojca w grupie zerowej, ale dla stryja już w I grupie. Część świadczenia „przypadająca" na majątek stryja może więc zostać opodatkowana. Dlatego proporcje wkładów i krąg beneficjentów warto zaplanować jeszcze przed założeniem fundacji.

Świadczenia niepieniężne — dom, samochód, edukacja

Świadczeniem jest nie tylko przelew. Opodatkowane jest również:

• udostępnienie mieszkania lub domu do nieodpłatnego używania,
• użyczenie samochodu należącego do fundacji,
• sfinansowanie studiów, leczenia czy wyjazdu,
• przekazanie beneficjentowi rzeczy lub praw na własność.

Wartość takiego świadczenia ustala się co do zasady według cen rynkowych (np. czynszu za podobny lokal). Od tej wartości fundacja płaci 15% CIT. Brak uchwały i dokumentacji świadczenia to jeden z częstszych błędów w praktyce.

Podsumowanie

Fundacja rodzinna jest najkorzystniejsza podatkowo, gdy beneficjentami jest najbliższa rodzina fundatora — wtedy łączne obciążenie wypłat to 15%. Przy kilku fundatorach i dalszej rodzinie trzeba starannie zaplanować strukturę. Jeśli rozważasz fundację, zapraszamy na konsultację w kancelarii w Łodzi lub online — przeliczymy wariant dla Twojej rodziny.